Peroksizom, Sentrozom, Hücre İskeleti
Detoksifikasyon, Hücre Bölünmesi ve Hücreye Şekil Veren Yapılar
?️ PEROKSİZOM (Mikrocisimcik)
Peroksizomun Özellikleri
- Hem bitki hem hayvan hücrelerinde bulunur
- Zehirli maddeleri yok eder
- İçinde katalaz enzimi bulunur
- Yağ asitlerini oksijen kullanarak parçalar (mitokondriye yardımcı)
⚗️ Katalaz Enzimi Tepkimesi
H₂O₂ → H₂O + ½O₂
Zehirli hidrojen peroksit → su + oksijen
? Kritik Soru Tipi:
“Oksijen tüketen organeller hangileridir?” → Sadece mitokondri değil, peroksizom da oksijen tüketir. (Ama ATP üretmez!)
? SENTROZOM
Sentrozomun Özellikleri
? Zarsızdır
2 sentriyol (birbirine dik)
İğ ipliklerini oluşturur
Kromozomları kutuplara çeker
✅ Bulunduğu Hücreler
Hayvan hücreleri, mantarlar, ilkel bitkiler (yosunlar)
❌ Bulunmadığı Hücreler
Gelişmiş bitkiler (çam, gül), sinir hücreleri, olgun alyuvarlar, yumurta hücresi
? HÜCRE İSKELETİ
Hücre İskeleti Nedir?
Ökaryot hücrelerde şekli koruyan, hareketi sağlayan protein liflerdir. Prokaryotlarda bulunmaz.
? Mikrofilamentler
En ince • Aktin proteini
- Kas kasılması (Aktin-Miyozin)
- Amip hareketi (yalancı ayak)
- Hayvan hücresinin boğumlanması
- İnce bağırsakta mikrovillus
? Ara Filamentler
Orta kalınlık • Keratin yapılı
- Kararlıdır, kolay bozulmaz
- Organelleri yerinde sabitler
- Saç, tırnak yapısında
? Mikrotübüller
En kalın • Tübülin proteini
- Hücre içi “otoban” — organel taşıma
- Sentriyol, sil, kamçı yapısı
- Kromozom hareketini sağlar
⚠️ Hoca Notu:
Hücre iskeleti elemanları (mikrotübül vb.) hücre bölünmesi sırasında kaybolup yeniden yapılabilir. Sabit değildir.