Mitokondri ve Plastitler

Enerji Santrali, Fotosentez Merkezi ve Renk Pigmentleri

⚡ MİTOKONDRİ

Mitokondrinin Özellikleri

⚡ Hücrenin “enerji santrali”
? Çift zarlı
? Kendi DNA/RNA/Ribozomu var
➗ Bölünerek çoğalır

Oksijenli solunum ile ATP üretir. Prokaryotlarda ve memeli olgun alyuvarlarında bulunmaz.

Mitokondri Yapısı

Dış Zar

Düzdür

İç Zar (Krista)

Kıvrımlıdır → yüzey ↑ → daha fazla ETS → daha çok ATP

Matriks

İç sıvı; DNA, RNA, ribozom ve enzimler bulunur

? Aklında Bulunsun:
Mitokondriyal DNA sadece anneden (yumurtadan) gelir. Spermden mitokondri aktarılmaz.

? PLASTİTLER

Plastitler Nedir?

Sadece bitki ve alg hücrelerinde bulunur. Üç çeşittir ve birbirine dönüşebilirler.

? Kloroplast

Fotosentez → Besin + O₂ üretir
Çift zarlı (iki zar da düz)
Kendi DNA, RNA, Ribozomu var

Tilakoit: Klorofil taşıyan yassı keseler
Grana: Tilakoitlerin üst üste dizilimi
Stroma: Sıvı kısım (DNA, RNA, ribozom)

? Kromoplast

Yeşil dışındaki renkleri verir

Likopen: ? Kırmızı (domates)
Ksantofil: ? Sarı
Karoten: ? Turuncu (havuç)

⚪ Lökoplast

Renksiz — Kök, gövde, tohumda

Depo görevi: Nişasta, protein, yağ
Uzun süre ışık alırsa → Kloroplasta dönüşür
(Patatesin yeşillenmesi)

? Plastit Dönüşümleri

? Kloroplast ? Kromoplast ⚪ Lökoplast

Sonbaharda yaprak sararması: Kloroplast → Kromoplast
Patatesin yeşillenmesi: Lökoplast → Kloroplast

? MİTOKONDRİ — KLOROPLAST KARŞILAŞTIRMASI

Özellik⚡ Mitokondri? Kloroplast
Zar yapısıÇift zarlı (iç zar kıvrımlı)Çift zarlı (iki zar düz)
DNA/RNA/Ribozom✅ Var✅ Var
ATPÜretir ve tüketirÜretir ve tüketir
Bölünme✅ Bölünerek çoğalır✅ Bölünerek çoğalır
ETS✅ Var✅ Var
Fosforilasyon türüOksidatif (Kimyasal enerji)Fotofosforilasyon (Işık enerjisi)
İç yapıKrista + MatriksTilakoit/Grana + Stroma

? Kritik Soru Tipi:
“Mitokondri ve kloroplastın ortak özellikleri nelerdir?” → Çift zarlı, DNA/RNA/Ribozom, ATP üretimi, bölünerek çoğalma, ETS bulundurma.

Sonuç

Mitokondri, çift zarlı olup iç zarındaki kristalarla oksijenli solunum yaparak ATP üretir; kendi DNA’sı anneden gelir. Plastitler bitki ve alglere özgü olup üç çeşittir: Kloroplast fotosentez yaparak besin ve oksijen üretir (tilakoit-grana-stroma), kromoplast yeşil dışı renkleri verir (likopen, ksantofil, karoten), lökoplast renksiz olup depo görevi görür. Üç plastit birbirine dönüşebilir. Mitokondri ve kloroplast; çift zar, kendi genetik materyali, ATP üretimi, bölünme ve ETS ile ortak özellikler taşır; temel fark fosforilasyon türüdür.