Endositoz ve Ekzositoz (Büyük Moleküllerin Geçişi)
Fagositoz, Pinositoz ve Hücre Dışına Salgılama
? ENDOSİTOZ (Hücre İçine Alma)
Endositoz Nedir?
Zardan geçemeyen büyük moleküllerin (protein, bakteri vb.) koful oluşturarak hücre içine alınmasıdır.
Endositoz Çeşitleri
?️ Fagositoz
Örnekler:
• Amibin beslenmesi
• Akyuvarın mikrobu yutması
? Pinositoz
Hatırlatma:
• Daha küçük kofullar oluşur
• Sıvı ortamdaki madde alınır
? EKZOSİTOZ (Hücre Dışına Atma)
Ekzositoz Nedir?
Büyük moleküllerin (atıklar, salgılar, hormonlar) koful ile hücre dışına atılmasıdır.
Ekzositoz örnekleri: Böcekçil bitkinin enzim salgılaması, çürükçül mantarların sindirim enzimi salgılaması, hormon salgılanması, sinir hücrelerinde nörotransmitter salınımı.
? ENDOSİTOZ — EKZOSİTOZ KARŞILAŞTIRMASI
⚖️ Zar Yüzeyi Dengesi
Zar yüzeyi azalır ⇄ ? Ekzositoz
Zar yüzeyi artar
İkisi birlikte çalışarak hücre zarı yüzeyini dengede tutar.
? ÖSYM Vurgusu:
Endositoz ve ekzositozda yoğunluk farkı önemli değildir. Maddenin büyüklüğü önemlidir. Büyük moleküller porlardan geçemediği için koful mekanizması devreye girer.
? Kritik Soru Tipi:
“Bitki hücresi fagositoz yapabilir mi?” → Hayır. Hücre duvarı engeller. Ancak ekzositoz yapabilir (böcekçil bitkiler enzim salgılar).